|
|
|
:: متافيزيك
و پرورش نيروهاي درون(منابع حديث)
:: |
امام باقر(عليهالسلام):
به خدا سوگند، هيچ بندهاي از شيعيان ما نخوابد، مگر اينكه
خداوند عزوجل روح او را به آسمان بالا برد و آن را بركت دهد.
پس، اگر اجلش رسيده باشد، آن را درگنجينههاي رحمت خود و در
باغهاي بهشت و در سايه عرش خويش قرار ميدهد و اگر اجلش بعداً
باشد، آن را به همراه دستهاي از فرشتگان امين خود ميفرستد تا
به كالبدي كه از آن بيرون آمده است برگردانند و در آن
آرام گيرد.ميزان الحكمه، ص6553،ح20928
رسولالله(صلياللهعليهوآلهوسلم):
به علي(عليهالسلام): اي علي، ارواح شيعيان تو چه در هنگام خواب و
چه موقع مرگ به آسمان بالا ميروند و همان گونه كه مردم به
هلال ماه مينگرند، فرشتگان از شوق به آنها و
مشاهده منزلتشان نزد خداي عزوجل، به ايشان مينگرد. ميزان الحكمه،
ص6553،ح20929
امام صادق(عليهالسلام):
هرگاه به بسترت رفتي بينديش كه در آن روز چه غذايي روانه
شكم خود كردهاي و چه به دست آوردهاي و به ياد آر كه خواهي
مُرد و معادي در پيش داري.ميزان الحكمه، ص6555،ح20937
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
هركس وقتي به بستر خود ميرود سورة«قلهواللهاحد» را بخواند،
خداوند گناه پنجاه سال او را بيامرزد. ميزان الحكمه، ص6557،ح20938
امام علي(عليهالسلام):
هركس وقتي به بسترش ميرود سورة«قلهواللهاحد» را بخواند،
خداوند عزوجل پنجاه هزار فرشته بر او بگمارد تا درآن شب از وي
پاسداري كنند.ميزان الحكمه، ص6557،ح20939
امام علي(عليهالسلام):
خوابيدن چهار صورت دارد: پيامبران(عليهمالسلام):به پشت دراز
ميكشند و ميخوابند، اما چشمانشان بيدار و منتظروحي خداي
عزوجل است. مؤمن به دست
راستو رو به قبله ميخوابد. شاهان و شاهزادگانبه دستچپ
ميخوابندتا غذايي را كهميخورندبه هضم رسانند و ابليس و
برادران او وهر ديوانه و آفتزدهاي دمر ميخوابند. ميزان
الحكمه، ص6557،ح20943
امير المؤمنين حضرت علي(عليهالسلام):
ـ خوابيدن با معرفت و شناخت(امامت) بهتر است از نماز خواندن
باشك(درامامت) ـ چه بد دشمنياست خواب، عمركوتاه را فاني
ميكند و پاداش زياد را از بين ميبرد. جلوههايحكمت،
ص596،ح1و3
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
چشمانم به خواب ميرود، ولي قلبم راخواب فرا نميگيرد.
امام صادق(عليهالسلام):
…و درخوابيدنتچنين نيّت كن كه كار فرشتگان(موكّل) را سبككني و
نفست را از شهواتبازداري…بدانكهخواب برادر مرگ است. خواب
را دليليبر مرگبدان، مرگي كه بيداري ندارد وراه بازگشتي از
آن نيست تا خير وصلاحيكه از تو فوت شدهبهانجام رساني.
…چنانچهبنده بكوشد تا از سخنگفتن خودداري كند، چگونه ميتواند از
شنيدن نيز خودداري كند، مگربه آنچهكهاو را از شنيدن مانع شود و
خواب وسيلهاي استكهدر اين راه ميتوان از آن بهره جست. …در
خواب بسيار آفت و ضررهايي است، بسياريخواباز بسيارينوشيدن
استو بسياري نوشيدن ازپرخوري است و اين دو نفس را
سنگينميكنند و قلبرا از تفكر و خشوع و فرمان بردارياز
حقتعاليباز ميدارند. هيچ گاه از طلبغفران در سحرها غافل مباش،
چرا كه بندگان قانت را در سحرها شوقي ديگر است. مصباحالشريعه و
مفتاحالحقيقه، بابچهلوچهارم، ص129و130
امام صادق(عليهالسلام):
خواب ماية آسايش تن استو سخن ماية آسايش روح و سكوت ماية آسايش
خرد. ميزان الحكمه، ص6549،ح20907
امام هادي(عليهالسلام):
شبزنده داري، خواب را لذّت بخشتر ميكند. ميزان الحكمه،
ص6549،ح20909
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
خواببرادر مرگ است و بهشتيان نميميرند. ميزان الحكمه،
ص6549،ح20913
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
از پرخوابي بپرهيزيد، زيرا پرخوابي صاحب خود را در روز قيامت
تهيدست ميگذارد. ميزان الحكمه، ص6551،ح20914
امام صادق(عليهالسلام):
در سفارش خود به عبداللهبنجندب: ايپسر جندب، شب كم بخواب و
روزكم سخن بگو زيرا در بدن آدمي عضويكم سپاستر از چشمو زبان
نيست. ميزان الحكمه، ص6551،ح20916
امام باقر(عليهالسلام):
حضرت موسي(عليهالسلام) (بهخدا) عرضكردند: كدام بندهاتنزد تو
منفورتر است؟ فرمودند: مردار شبو بيكارة روز. ميزان الحكمه،
ص6551،ح20917
امام كاظم(عليهالسلام):
ـ چشمانت را بهپرخوابيعادت مده، زيرا چشمها ناسپاسترينعضو بدن
هستند. ـ خداوند عزوجل، از بندة پرخواب و بيكار نفرت دارد. ميزان
الحكمه، ص6551،ح20919و20920
امام صادق(عليهالسلام):
ـ خداوند عزوجل، از پرخوابيو بيكاري زياد نفرت دارد. ـ پرخوابي،
باعثاز بين رفتن دين و دنياست. ميزان الحكمه، ص6551،ح20921و20922
امام علي(عليهالسلام):
بد طلبكاري است خواب، عمركوتاه را به باد فنا ميدهد و اجر و پاداش
فراواني را از كف انسان ميبرد. ميزان الحكمه، ص6551،ح20924
امام صادق(عليهالسلام):
صاحبعزلت، در دژ محكم خداوند تعالي پناه جسته و در حفاظت اوست.
پس خوشا به حالكسيكهدر خفا و آشكار با او باشد. عزلترا نياز به ده
خصلت است: شناختن حق و باطل، عشقبه فقر، برگزيدن سختي و شدت،
زهد، خلوت گزيدن و در عواقب امور انديشيدن، كوتاهي خويش در عبادت
ديدن در عين حالكه تمام توان خود را در عبادت به كار بندد،
دورياز خودپسندي، بسياريذكر خداوند كهغفلت در آننباشد، چرا
كهغفلت دامشيطان است و اساس هر بلا و سبب هر دوري و خانه را از
زوايديكه انسان را به خودش مشغول دارد تهي كردن.
…مصباحالشريعهومفتاحالحقيقه، باب بيستوچهارم، ص83
امام صادق(عليهالسلام):
ربوبيّت،كنه عبوديّت است. پسآنچه كه در عبوديّت يافت نشود، در
ربوبيّتيافت شود و آنچه را كهاز ربوبيّت نشناسي، در عبوديّتبه
دست آيد. …و تفسير عبوديّت، گذشتن از چيزهايي است كه موجب
ميشود كه نفس از خواست و هوايش منعشود و بر آنچه كه خوش
ندارد مجبورگردد. و كليد آن، ترك آسايشو ميل به گوشهگيريو عزلت
است و راهياستبراي اظهار نياز به درگاه خدايمتعال.
مصباحالشريعه و مفتاحالحقيقه، بابصدم، ص299
نبياكرم(صلياللهعليهوآلهوسلم):
گوشهگيريعبادت است. ميزان الحكمه، ص3749،ح12884
مولايمتقيانعلي(عليهالسلام):
ـ گوشهگيري، برترين خصلتزيركان است. ـ كنارهگيرياز دنيا
پرستان، مجمع هرگونهصلاح و پاكياست. ـ پيوستنبهخدا، در بريدناز
مردم است. ـ تنهايي، آسايش عبادتپيشگاناست. ميزان
الحكمه،ص3749،ح12885تا12888
لقمان(عليهالسلام):
لقمان زياد با خودشتنهامينشست و خواجهاشبر او ميگذشت و
ميگفت: اي لقمان! تو زياد تنها مينشيني، ميان مردم برو و با آنها
دمخور شو. لقمانميگفت: تنهايي زياد انديشه را فهيمتر ميكند و
انديشة طولاني راهنمايي به سوي بهشت است. ميزان الحكمه،
ص3749،ح12890
امام كاظم(عليهالسلام):
بههشامبنحكمفرمودند: صبر بر تنهايي نشانه تواناييخرد است، هركه
از معرفت خدايي برخوردار شود، از اهل دنيا و دنيا خواهان
كنارهگيرد و به آنچه نزد خداستروي آورد و خداوند مونس خلوتاو
باشد و يار تنهايياشو بينياز كنندهنيازش و مايةعزت و قدرت او
بيآنكه از ايلو تباري برخوردار باشد. ميزان الحكمه، ص3749،ح12891
امامعلي(عليهالسلام):
در خلوت كردن براي عبادت خدا، گنجينههايپرسودي است. ميزان
الحكمه، ص3749،ح12892
امام صادق(عليهالسلام):
بهامام صادق(عليهالسلام) عرض شد: در عقيق(واديي نزديكمدينه)
خلوت گزيدهايو به سوي تنهاييشتافتهاي. حضرتفرمودند: اگر حلاوت
تنهايي را ميچشيدياز خودت هم ميگريختي.
آنگاه فرمودند: كمترين فايدهايكه بنده از تنهاييمييابد، آسوده
شدناز مدارا با مردم است. ميزان الحكمه، ص3751،ح12893
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
گوشهگيري، موجب سالم ماندن است. ميزان الحكمه، ص3751،ح12897
مولايمتقيانعلي(عليهالسلام):
ـ خلوتگزيني، شيوة صالحان است. ـ سالم ماندن، در تنها بودن است.
ـ سالم ماندن دين(آدمي)، دركنارهگيري از مردم است. ـ هركه
كنارهگيري كرد، ورعش سالم ماند. ـ هركهاز مردم كنارهگرفت، از
شرّشان سالم ماند. ـ مداومت بر تنهايي، سلامت بيشتر در پي دارد تا
آميزشبا مردم. ميزان الحكمه، ص3751،ح12895وح12898تا12902
مولايمتقيانعلي(عليهالسلام):
هركه خدا را شناختتنهاييگزيد، هركهمردم را شناخت عزلت
اختياركرد. ميزان الحكمه، ص3753،ح12910
امام صادق(عليهالسلام):
از امام صادق(عليهالسلام) دربارة علت گوشهنشينياش سؤال شد،
فرمودند: زمانهفاسد شده و برادران تغييركردهاند، بنابراين، آرامش
دل را در تنهايي يافتم. ميزان الحكمه، ص3753،ح12911
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
مؤمنيكهبا مردم ميآميزد و بر آزار و اذيّت آنان صبر ميكند،
برتر از مؤمني استكهبا مردمنميآميزد و آزار و اذيّتآنان را
تحمّلنميكند. ميزان الحكمه، ص3753،ح12913
پيامبرخدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
بهعثمانبنمظعون فرمودند: اي عثمان! خداي تباركو تعالي رهبانيت
را بر ما مقرر نفرموده است، بلكه رهبانيّتامّتمن جهاد كردن در
راه خداست. ميزان الحكمه، ص2143،ح7470
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
چونعثمانبنمظعون بهرسولخدا(صلياللهعليهوآلهوسلم) عرضكرد: به
ما اجازة رهبانيّتبده، پيامبر فرمودند: رهبانيّت امّت من نشستن در
مساجد به انتظار نماز است. ميزان الحكمه، ص2143،ح7471
امامعلي(عليهالسلام):
دربارة آيه«بگو: آيا شما را از زيانكارترين افراد خبر دهيم، آنها
كه تلاششان در زندگي دنيا تباهشد»، فرمودند: آنها راهبان هستند
كه خودرادرغارهامحبوسميكنند. ميزان الحكمه، ص2143،ح7474
امامصادق(عليهالسلام):
خموشي، شيوة اهل تحقيقاست و سرلوحة عملكسانياست
كهبهحالگذشتگان نگريسته و بهتحوّل و تغيير روزگار پي
بردهاند، كه بهتحقيق، اين تتبّعاساس سكوتو خموشي است. رضايت
خداوند در خموشينهفتهو ماية سبكشدن حساب و مصونماندناز خطاها
و لغزش هاست. خداوند، خموشي را پوشش نادانيجاهلانو عالمانرا
بدان آراستهاست. خاموشي،وسيلة دوري جستن از هوا و هوس است و
سبب رياضتنفس، شيريني عبادت، زدودن قساوت قلب، موجبعفاف،
جوانمرديو زيركي است. پسزبان خود را از باز شدن به سخناني كه
مجبور به گفتنآنها نيستي، به ويژهزماني كه شنونده
شايستهايكهبرايخداوند و در راه خدا با او سخنگويي، بازدار…
علتهلاكتو نجات مردمان، در سخن گفتن و خاموشي است. پس خوشا به
حالكسيكه معرفت سخن نيكو بد و دانش خاموشيو فوايد آن،
روزياششده باشد كه اين، از اخلاق انبياء و شعار
اصفياست.كسيكهارزش و قدركلام را بداند و به پيامدها و
كاستيهايآن پيبرد، خاموشيبرگزيند و آنكسيكه از فوايد
خاموشيآگاه گشتهو بر خزاينگرانبهايش دستيافت، همسخن و هم
خاموشياو عبادتاست و بر اين عبادتوي، جز خدايملك جبّار آگاهي
نيابد. مصباحالشريعه و مفتاحالحقيقه، باببيستوهفتم، ص89
امام صادق(عليهالسلام):
مؤمن را راحتي و آسايشحقيقي نباشد جز در لقاي خداوند متعال، ولي
آسايش دنيا در چهار چيز است: خاموشيو سكوت كه بوسيلة آن حال
قلبو نفس خويش و آنچه را كهميان تو و خالق خويشميگذرد،
بشناسي، عزلتي كه بدانوسيلهاز آفات ظاهري و باطني
زماننجاتبيابي، گرسنگياي كهشهواتو وسواس را به واسطهاش
بميراني و شببيداريايكه قلبت را بدان نورانيكني و طبعت را
صفا و روحترا پالايش دهي. مصباحالشريعه و مفتاحالحقيقه، باب
بيستوهشتم، ص91
امامعلي(عليهالسلام):
خاموشينشانة هوشمندي و ميوة خرد است. ميزان الحكمه، ص3171،ح10803
امام صادق(عليهالسلام):
كسانيكه پيش از شما بودند خاموشي را ميآموختند و شما سخن گفتن را
فرا ميگيريد هرگاه يكي از آنان ميخواست عبادت پيشه كند ده سال
پيش از آن تمرينخاموشيميكرد، اگر به خوبياز عهده اين كار بر
ميآمد و تحمّل آن را داشت عابد ميشد و گرنهميگفت: من لايق اين
كار نيستم. ميزان الحكمه، ص3171،ح10804
پيامبرخدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
در اندرز به ابوذر فرمودند: چهار چيز استكه جز مؤمن به آنها
دستنمييابد: خاموشي كه گام نخست عبادت است. ميزان الحكمه،
ص3171،ح10805
امام علي(عليهالسلام):
در توصيف مؤمن ميفرمايند: خاموشيشبسيار است و اوقاتشپر(پيوسته
دركار و انديشهخدا و آخرت است). ميزان الحكمه، ص3171،ح10808
امام رضا(عليهالسلام):
خاموشييكي از درهاي حكمت است، خاموشيمحبت ميآورد،
خاموشيراهنماي آدمي به هر خير و خوبياست. ميزان الحكمه،
ص3171،ح10810
امام علي(عليهالسلام):
خاموشي،حكمتدر پي دارد و سكوت، سلامت. ميزان الحكمه، ص3173،ح10814
امام علي(عليهالسلام):
خاموشي، مرغزار انديشه است. ميزان الحكمه، ص3173،ح10823
امام علي(عليهالسلام):
ملازمخاموشيباش، تا انديشهات روشنايي گيرد. ميزان الحكمه،
ص3173،ح10824
امام علي(عليهالسلام):
بر خاموشيت بيفزايتا انديشهات فزوني گيرد و دلت نوراني شود و
مردم از دست تو به سلامت مانند. ميزان الحكمه، ص3173،ح10825
امام كاظم(عليهالسلام):
راهنمايخردمند انديشيدناست و راهنماي انديشيدنخاموشي. ميزان
الحكمه، ص3173،ح10828
امام علي(عليهالسلام):
ـ پاكي انسان درگرو زندانيكردن زبان است. ـ هيچچيز به
اندازه زبان سزاوار زندان طولاني مدت نيست. ـ پيش از آنكه
زبانت تو را به زندان طولاني و هلاكتدرافكند، او را زندانيكن،
زيرا هيچچيز بهاندازة زباني كه از جادة صواب منحرفميشود و به
جوابدادن ميشتابد، سزاوار زندان دراز مدتنيست. ـ هركهزبانشرا
زندانيكند، از پشيماني ايمن ماند. ميزان الحكمه،
ص5319،ح18216تا18219
پيامبر خدا(صلياللهعليهوآلهوسلم):
هيچبندهاي حقيقت ايمان را نشناسد، تا آنگاهكه زبانشرا دركام
كشد. ميزان الحكمه، ص5319،ح18220
امام علي(عليهالسلام):
ـ آدمي بايد زبانش را نگهدارد، زيرا اين زبان در برابر
صاحبشسركش است. به خدا سوگند هيچ بندهاي را نميبينم كه تقوايش
او را سود دهد، مگر آنگاه كه زبانش را دركام كشد. ـ زبانترا
نگهدار و گفتارت را بشمار، تا سخنانت در جز خير و خوبي
كاستيگيرد. ميزان الحكمه، ص5319،ح18221و18222
امام صادق(عليهالسلام):
…و زبان، ترجمان و رازدار دل است كههر چه بر آن خطوركند، عيان
سازد و هم به وسيلةاوست كه رازها بر ملا شود و بر اساس زبان و
گفتههايآن، خلايق در قيامت بازخواستميشوند. كلاميكهنه
برايخدا و رضاي او باشد، چونان شراب(كهانسان را مست ميكند و
خرد او را ميربايد) دل و خرد را مست ميكند. هيچ عضوي چون زبان
شايسته زنداني شدن نيست. …اما آرامش و خموشي صفتيزيبا و بلند
مرتبه است كه موهبتخدا به مردمي است كه در زمين ميزيند و
رازداران اويند. مصباحالشريعه و مفتاحالحقيقه، باب چهلوششم،
ص135و136
اميرالمؤمنينحضرت علي(عليهالسلام):
ـ خاموشي بسيار، موجب حشمت و عظمتبيشتر است. ـ سكوت نور است. ـ
هيچ نگهباني، نگهدارندهتر از سكوت نيست. ـ هر سكوتي كه در
آنانديشه و تفكر نباشد، سهو است. ـ نوجوانان را به بحث و جدال،
ميانسالان را به فكر و انديشه و پيران را به سكوت و خاموشي
فرمان دهيد. جلوههايحكمت، ص356و357،ح2،8،9،11و13
امام صادق(عليهالسلام):
كمخوريدر تمام حالات و در نزد همة اقوام پسنديده است. زيرا در
كمخوري مصلحتي است ظاهر و باطن را. خوردنيهايپسنديده چهار چيز
ميباشد:1ـ به قدر ضرورت(و حفظ جان) باشد.2ـ براي توان گرفتن
باشد.3ـ براي فتوح باشد.4ـ برايقوت باشد. خوردن به قدر ضرورت،
از آن برگزيدگان استو خوردن براي توان گرفتن، ويژه پرهيزكاران
است و فتوح(آنچه از حلال رسد و صاحبش را راضي كند) از آنمتوكّلان
باشد و نان خورشي كه حرام بودن آن محرز نباشد، يعنيقوت، از آن
مؤمنان است. هيچچيزي چون پرخوري به قلب مؤمن ضرر نرساند، چه
اين عمل، موجبدو چيز است: قساوتقلبو برانگيخته شدن شهوت.
گرسنگينان خورش مؤمنان، غذاي روح طعام قلبو ماية سلامتي بدن
است. مصباحالشريعه و مفتاحالحقيقه، بابچهلويكم، ص121
امام صادق(عليهالسلام):
…هيچ حجابي ميان خداوند و بندهاشتاريكتر و وحشتناكتر از نفس و
هواپرستي نيست و براي كشتن و از ريشهكندن آن دو، هيچ سلاحي
برندهتر از اظهار نياز به خداي سبحان، خشوع، گرسنگي و تشنگي روز
و بيداري شب نيست. پساگر در اينحال بميرد، شهيد باشد و اگر زنده
بماند و در اين راه پايداري كند، عملشاو را به رضوان اكبر رساند
مصباحالشريعهومفتاحالحقيقه، بابهشتادم، ص243
|